Huishoudtypes

 

Bron

Statbel (Rijksregister), bewerking Statistiek Vlaanderen

Eurostat

 

Definities

Huishouden: de afbakening van een huishouden is gebaseerd op het ingeschreven zijn op eenzelfde hoofdverblijfplaats in het Rijksregister. De cijfers betreffen de wettelijke situatie. Deze kan afwijken van de feitelijke situatie. Zo wonen sommige jongeren bijvoorbeeld alleen of ongehuwd samen, maar blijven ze officieel bij de ouders gedomicilieerd.

Private en collectieve huishoudens: huishoudens worden opgedeeld in private en collectieve huishoudens. Collectieve huishoudens zijn: religieuze gemeenschappen, rusthuizen, weeshuizen, studenten- en werkliedenhuizen, ziekenhuizen en gevangenissen (bepaling Statbel). Alle huishoudens die niet collectief zijn, zijn private huishoudens.

Referentiepersoon van het huishouden: de persoon die het huishouden vertegenwoordigt bij de contacten met de overheid (bepaling Statbel).

7 types van private huishoudens worden onderscheiden:

- alleenwonende (1-persoonshuishouden met een referentiepersoon van 15 jaar of ouder);
- gehuwd paar zonder inwonende kinderen (+ eventueel inwonende andere personen);
- gehuwd paar met inwonend(e) kind(eren) (+ eventueel inwonende andere personen);
- ongehuwd paar zonder inwonende kinderen (+ eventueel inwonende andere personen);
- ongehuwd paar met inwonend(e) kind(eren) (+ eventueel inwonende andere personen);
- eenoudergezin of alleenstaande ouder (+ eventueel inwonende andere personen);
- ander of overig type huishouden: Alle huishoudens die niet zijn opgenomen in de voorgaande types zoals samenwonende broers/zussen, samenwonende vrienden, …

Kinderen van een paar of alleenstaande ouder zijn eigen kinderen, stiefkinderen, geadopteerde kinderen en pleegkinderen. In de indeling naar type huishouden wordt geen rekening gehouden met de leeftijd van de inwonend(e) kinderen of met het feit dat een inwonend kind eventueel zelf een partner en/of eigen kinderen heeft.

Partners die ongehuwd samenwonen kunnen wettelijk samenwonen of feitelijk samenwonen. Wettelijke samenwoningen worden genoteerd in het Rijksregister, maar Statbel gebruikt (voorlopig) dit gegeven niet. Partners die feitelijk ongehuwd samenwonen worden in het Rijksregister niet als dusdanig gecodeerd.

Alle beslissingsregels om de types van huishoudens te definiëren zijn uitvoerig beschreven in een Technisch rapport (Lodewijckx & Deboosere, 2008).

Sommige huishoudens bestaan uit het kerngezin (paar met of zonder inwonende kinderen; alleenstaande ouder met inwonende kinderen) met nog andere inwonende personen zoals (schoon)ouders van de referentiepersoon, schoonkinderen, kleinkinderen, andere familieleden en niet-verwanten.

Relatie tussen huishoudtype en positie van de personen binnen het huishouden

Huishoudtype

Positie binnen huishouden

Alleenwonende

Alleenwonende

Gehuwd paar zonder inwonende kinderen

-gehuwde partner zonder inwonende kinderen

-inwonende andere persoon

Gehuwd paar met inwonende kinderen

-gehuwde partner met inwonend(e) kind(eren)

-kind bij een gehuwd paar

-inwonende andere persoon

Ongehuwd* samenwonend paar zonder inwonende kinderen

 

-niet-gehuwd samenwonende partner zonder inwonende kinderen

-inwonende andere persoon

Ongehuwd* samenwonend paar met inwonend(e) kind(eren)

 

-niet-gehuwd samenwonende partner met inwonend(e) kind(eren)

-kind bij een ongehuwd samenwonend paar

-inwonende andere persoon

Alleenstaande ouder

 

-alleenstaande ouder

-kind bij een alleenstaande ouder

-inwonende andere persoon

Ander type huishouden

-lid van ander type huishouden

Collectief huishouden

-lid van een collectief huishouden

*Strikt genomen niet-gehuwd (met burgerlijke staat ongehuwd, gescheiden of verweduwd).

 

Opmerkingen bij de kwaliteit

De bron Statbel publiceert statistische reeksen over de wettelijke bevolking. Die steunt op het Rijkregister van de natuurlijke personen en geeft de stand van de bevolking weer op 1 januari van het kalenderjaar, zoals – mits bijkomende controles door Statbel – kan worden afgeleid uit de inschrijvingen in het bevolkingsregister (Belgen en buitenlanders die gemachtigd zijn tot vestiging in België) en het vreemdelingenregister (buitenlanders die toegelaten of gemachtigd zijn tot een verblijf van meer dan 3 maanden in België voor bepaalde of onbepaalde duur). Bepaalde categorieën buitenlanders (bijvoorbeeld diplomatiek en consulair personeel) zijn vrijgesteld van inschrijving in de bevolkingsregisters. In sommige gevallen kunnen zij op eigen vraag wel ingeschreven worden. Enkel in dat geval worden zij meegerekend in de bevolkingscijfers.

Het gaat om de huishoudens van de wettelijke bevolking. Dit is de bevolking zoals geregistreerd in de registers van de burgerlijke stand van de gemeenten. Het is de som van het bevolkingsregister (Belgen wonend in een Belgische gemeente en vreemdelingen met een permanente verblijfsvergunning), het vreemdelingenregister (vreemdelingen met een tijdelijke verblijfsvergunning), het register van ambtenaren van de Europese Unie en het register van geprivilegieerde vreemdelingen van de NATO of van SHAPE.

Asielzoekers die ingeschreven zijn in het wachtregister horen niet bij de wettelijke bevolking en zijn dus niet meegeteld in deze cijfers. Belgen in het buitenland (ingeschreven in de consulaire registers van de diplomatieke zendingen en consulaire posten in het buitenland) en ambassadepersoneel worden eveneens niet meegeteld in de wettelijke bevolking.

De wettelijke bevolking kan bijgevolg verschillen van de feitelijke bevolking. Hiertoe behoren  zowel personen die ingeschreven zijn in het wachtregister alsook personen die niet bij de gemeente zijn aangegeven.

Sinds 2015 verwerkt en publiceert de AD Statistiek (nu Statbel genoemd) zelf de huishoudens naar type. Er bestaan lichte verschillen tussen de tabellen van Statistiek Vlaanderen en de tabellen die de Statbel publiceert, hoewel beide instellingen dezelfde brongegevens gebruiken. Het verschil tussen beide berekeningswijzen zit in de afbakening van de ongehuwd samenwonenden. Statbel bekomt iets minder ‘ongehuwde paren zonder kinderen’ en iets meer ‘andere types huishoudens’ dan Statistiek Vlaanderen; voor de overige types huishoudens zijn er geen verschillen. Voorlopig wordt gewerkt met de reeksen van Statistiek Vlaanderen omdat deze in de tijd tot 1990 teruggaan.

De gegevens voor de landen van de Europese Unie zijn gebaseerd op de resultaten van de Labour Force Survey van Eurostat.

 

Referenties

Rijksregister: Website

Statbel: Bevolking

Eurostat: Labour Force Survey

 

Contact

Stel je vraag 

 

Naar de statistiek