Geregistreerde criminaliteit

 

Bron

Federale politie, Algemene Directie van het Middelenbeheer en de Informatie, Directie van de politionele informatie en de ICT-middelen (DRI) voor de geregistreerde criminaliteit.

Statbel voor bevolkingsaantallen, bewerking Statistiek Vlaanderen

 

Definities

Basis voor de geregistreerde criminaliteitsstatistieken is het proces-verbaal (PV) dat door de politie wordt opgesteld. Daarbij wordt geen onderscheid gemaakt tussen een voltooid misdrijf of een poging. In PV’s worden strafrechterlijke inbreuken (misdaden, wanbedrijven en overtredingen) opgenomen, maar ook een aantal niet-strafbare feiten (zoals zelfmoord, familiale moeilijkheden, verloren voorwerpen,…). De totale criminaliteit is de som van alle geregistreerde feiten.

 

Criminele figuren zijn feiten die niet als dusdanig in het Strafwetboek zijn opgenomen, maar waarmee men in de dagelijkse politiepraktijk regelmatig wordt geconfronteerd. Het betreft een combinatie van een misdrijf (bv. diefstal) met onder andere het voorwerp of vervoermiddel waarop dit misdrijf betrekking heeft (bv. autodiefstal), de plaats waar het misdrijf gepleegd is (bv. woninginbraak) of de manier waarop het misdrijf gepleegd werd (bv. diefstal gewapenderhand). Wanneer bij een woninginbraak een fiets gestolen wordt zal er dus één feit geteld worden voor de criminele figuur “Woninginbraak” en één feit voor de criminele figuur “Fietsdiefstal”. Om dubbeltellingen te vermijden, kunnen er geen totalen gemaakt worden over alle criminele figuren heen.

De criminaliteitsgraad is het totaal aantal geregistreerde criminele feiten ten opzichte van de bevolking (uitgedrukt per 100 inwoners). Daarvoor wordt de midjaar-bevolking gebruikt. Dat is het gemiddelde van de bevolking op 1/1 van jaar X en van jaar X+1. Hierbij dient de waarschuwing vermeld te worden dat het onderling vergelijken van gemeenten enkel en alleen gebaseerd op absolute aantallen, een delicate oefening is. Enerzijds  omdat op dergelijke wijze elk misdrijf, ongeacht de ernst (vb. een moord versus een fietsdiefstal), evenveel “gewicht” krijgt in de berekening. Anderzijds criminaliteitscijfers van gemeenten vergelijken enkel op basis van het bevolkingsaantal, volstaat niet om alle aspecten die te maken hebben met het voorkomen van criminaliteit in de gemeenten in beeld te brengen. Naast het bevolkingsaantal verschillen gemeenten onderling ook sterk op andere gebieden die een invloed kunnen hebben op de criminaliteit. Zo zijn bijvoorbeeld de steden aantrekkingspolen voor werk, handel, onderwijs, toerisme,… Het aantal personen (potentiële daders en slachtoffers) aanwezig op hun grondgebied is dagelijks veel hoger dan het aantal officieel ingeschreven inwoners. Al deze personen kunnen vanzelfsprekend ook slachtoffer worden van misdrijven en de dagelijkse toestroom van personen creëert op zijn beurt een aantrekkingskracht voor crimineel gedrag. Nemen we als voorbeeld de kustgemeenten, die op de kaart op de website allen donker gekleurd zijn. Door het oog van een bezoeker van uw website die niet met deze materie vertrouwd is, zouden de kustgemeenten geïnterpreteerd kunnen worden als “gevaarlijke gemeenten waar de criminaliteit hoog ligt”.

Deze hoge criminaliteitsgraad heeft echter enkel als verklaring dat deze gemeenten wegens het toerisme veel bezoekers ontvangen (voornamelijk in de zomermaanden). Deze toestroom van toeristen heeft tevens een impact op het aantal criminele feiten die in deze periode worden gepleegd. Het aantal toeristen wordt echter niet meegerekend bij het aantal officiële inwoners van deze gemeenten. Dezelfde redenering gaat op voor bijvoorbeeld de studentensteden of steden zoals Brussel die overdag veel pendelaars aantrekken. Deze studenten of pendelaars zijn niet opgenomen in de officiële bevolkingscijfers maar trekken wel criminaliteit aan.

Men moet steeds in het achterhoofd houden dat waar een sterk verschil kan bestaan tussen de officiële bevolking en de aanwezige dagelijkse bevolking, de criminaliteitsgraad niet altijd een accuraat beeld geeft en dus ook niet de juiste posities in dergelijke “hitparades” weergeeft.

 

Opmerkingen bij de kwaliteit

De Algemene Nationale Gegevensbank (ANG) is een administratieve politiedatabank waarin feiten geregistreerd worden op basis van PV’s. Elk PV dient volgens interne politierichtlijnen binnen de 3 weken te worden afgewerkt en overgemaakt aan de ANG. Er wordt geen onderscheid gemaakt op basis van de ernst van de feiten: het gaat van moord tot openbare dronkenschap. Evoluties bij proactieve misdrijven hangen af van de focus van de politiediensten, hoe meer men ernaar zoekt, hoe meer feiten men vindt. Niet alle categorieën zijn daaraan onderhevig.

 

Deze cijfers omvatten de geregistreerde feiten die vastgesteld werden door de politiediensten (op het grondgebied België) en dus niet de totale gepleegde criminaliteit.

 

De schommelingen in de criminaliteitscijfers kunnen een weergave zijn van reële stijgingen of dalingen van bepaalde vormen van criminaliteit, maar kunnen ook sterk onderhevig zijn aan:

  • de veranderingen in nomenclatuur over verscheidene jaren heen (vb. invoeren nieuwe criminaliteitsfenomenen zoals informatica-criminaliteit,...)
  • de veranderingen in federaal en lokaal veiligheidsbeleid (prioriteitsstelling, pro-activiteit)
  • de meldingsbereidheid van de bevolking
  • de registratiebereidheid van de politiediensten
  • het beleid van andere instanties (vb. verzekeringsmaatschappijen)

Met andere woorden, de criminaliteitsstatistieken geven ons steeds slechts een gedeeltelijk beeld van de reële criminaliteit. De uitleg over deze cijfers i.v.m. de ontwikkeling van de criminaliteit moet dan ook telkens in de context waarin ze werden geregistreerd geïnterpreteerd worden.

 

Referenties

Federale politie: Criminaliteitsstatistieken

 

Contact

 Stel je vraag

 

Naar de statistiek