Ruimtebeslag

 

Bron

Departement Omgeving Vlaanderen


Definities


Het concept ‘ruimtebeslag’ is gedefinieerd in het Witboek Beleidsplan Ruimte als dat deel van de ruimte waarin de biofysische functie niet langer de belangrijkste is. Het gaat, met andere woorden, over de ruimte die ingenomen wordt door onze nederzettingen (dus door huisvesting, industriële en commerciële doeleinden, transportinfrastructuur, recreatieve doeleinden). Parken en tuinen, ecoducten over infrastructuren en sommige bermstroken en taluds langs (weg)infrastructuren behoren ook tot het ruimtebeslag.

Het concept ‘ruimtebeslag’ is gebaseerd op de definitie die de Europese Commissie hanteert voor ‘settlement area’, namelijk: “the area of land used for housing, industrial and commercial purposes, health care, education, nursing infrastructure, roads and rail networks, recreation (parks and sports grounds), etc. In land use planning, it usually corresponds to all land uses beyond agriculture, semi-natural areas, forestry, and water bodies.” (European Commission, 2012).

Om het ruimtebeslag in Vlaanderen te bepalen en op kaart te zetten, werd ervoor gekozen om zich te baseren op het landgebruiksbestand van de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek (VITO). Een methode werd ontwikkeld die conform aan de Europese definitie van ‘settlement area’ het ruimtebeslag in kaart brengt op een resolutie van 10m.

Uitgaande van bovenstaande definitie werd op basis van het landgebruiksbestand (toestand in 2013), voor Vlaanderen een gebiedsdekkende binaire rasterkaart (10mx10m raster) ontwikkeld die het ruimtebeslag weergeeft. Deze bevat alle percelen met bebouwing (zowel voor residentieel gebruik als voor industrieel en commercieel gebruik en voor diensten), alle terreinen die tot de weginfrastructuur behoren en alle terreinen die in hoofdfunctie voor recreatie gebruikt worden. De onbebouwde en onverharde delen van grotere recreatiedomeinen worden niet tot het ruimtebeslag gerekend. Ook alle categorieën uit het landgebruiksbestand die voor een afdichting van de bodem zorgen, worden beschouwd als ruimtebeslag (bijvoorbeeld alle gebouwen met een agrarische functie: stallen, serres, …). Voor de militaire domeinen en de havens worden alleen maar beperkte zones opgenomen. Zo worden de bebouwde terreinen binnen de militaire domeinen wel opgenomen, maar de oefenterreinen niet, omdat die vaak nog een (half)natuurlijke functie uitoefenen. Waterlichamen behoren volgens de Europese definitie niet tot het ruimtebeslag.

De kaart van het ruimtebeslag wordt geüpdatet samen met de landgebruikskaart. De recentst beschikbare is deze van de toestand 2016.

 

 

Opmerkingen bij de kwaliteit


De kwaliteit van de berekening is afhankelijk van de kwaliteit en de methodiek van de landgebruikskaart. Het landgebruiksbestand is ontwikkeld op middelhoge resolutie (10m x 10m) voor Vlaanderen en Brussel, op basis van de best beschikbare GIS-lagen.


Referenties


Departement Omgeving (2019): Landgebruik en Ruimtebeslag in Vlaanderen toestand 2016

 

Contact

Stel je vraag

 

Naar de statistiek