De bevolking op actieve leeftijd zet zijn daling in

BouwvakkerVolgens de meest recente vooruitzichten (2018-2035) zal de bevolking op actieve leeftijd (20-64-jarigen) in de komende 10 jaar dalen – vooral ten gevolge van de sterke daling van het oudere segment: de 40-64-jarigen. Maar ook de jongere bevolking op actieve leeftijd (20-39-jarigen) houdt maar in goed 1 op de 3 gemeenten stand. Een daling van beide leeftijdscategorieën vinden we voornamelijk terug in gemeenten in het oosten van Limburg, de Kempen en ten westen van de Vlaamse Ruit tot aan de kuststreek. Een stijging van beide leeftijdscategorieën concentreert zich vooral in enkele steden.

De bevolking op actieve leeftijd daalt vanaf 2020.

Volgens de meest recente vooruitzichten zal de bevolking op actieve leeftijd vanaf 2020 in omvang dalen. Hierdoor zal Vlaanderen in 2027 zo’n 61.000 20-64-jarigen minder tellen dan in 2017 (figuur 1, linker grafiek). Deze daling situeert zich vooral bij de 40-64-jarigen - het oudere segment binnen deze groep (-52.000 tussen 2017 en 2027) (figuur 1, rechter grafiek).  Het aantal 20-39-jarigen – de jongere bevolking op actieve leeftijd – blijft relatief constant (figuur 1, middelste grafiek ).


Figuur 1. Aantal 20-64-jarigen (links), 20-39-jarigen (midden) en 40-64-jarigen (rechts), Vlaams Gewest, waarnemingen 2000-2017 en vooruitzichten 2018-2035

Grafiek demografie

 

2007

2017

2027

2007-2017

2017-2027

Totaal aantal 20-64-jarigen

3.674.000

3.822.000

3.762.000

+149.000

-61.000

Totaal aantal 20-39-jarigen

1.561.000

1.599.000

1.591.000

+38.000

-9.000

Totaal aantal 40-64-jarigen

2.113.000

2.223.000

2.171.000

+110.000

-52.000

Bron: 2000-2017: waarnemingen, Statbel; 2018-2035: vooruitzichten, Statistiek Vlaanderen


Figuur 2 vergelijkt de leeftijdsverdeling van de bevolking op actieve leeftijd in 2007 en 2017 met de vooruitzichten voor 2027. Deze vergelijking laat toe de evolutie geschetst in figuur 1 beter te begrijpen. Op elk van de curves zien we een piek: dat is de grote groep van de babyboomers. In 2007 viel deze rond de leeftijd van 42 jaar; 10 verjaardagen later rond 52 jaar. In de komende 10 jaar worden de babyboomers 60’ers en zullen ze volop de arbeidsmarkt verlaten met een daling van de bevolking op actieve leeftijd tot gevolg. Het grootteverschil tussen de opeenvolgende generaties van de jonge werkende bevolking is veel geringer.


Figuur 2. Leeftijdsverdeling van de 20-64-jarigen, Vlaams Gewest, waarnemingen 2007, 2017 en vooruitzichten 2027

Grafiek demografie

Bron: 2007, 2017: waarnemingen, Statbel; 2027: vooruitzichten, Statistiek Vlaanderen


Gemeentelijke verschillen

Dit proces van “generatieverschuivingen” geldt uiteraard voor alle Vlaamse steden en gemeenten. In hoeverre dit op gemeentelijk niveau ook leidt tot een stijging of daling van de bevolking op actieve leeftijd, hangt af van binnenlandse en internationale migratiestromen.

Kaarten 1 en 2 illustreren de gemeentelijke variabiliteit. De intensiteit van de kleuren op de kaart toont de procentuele verandering in het aantal 20-39-jarigen (kaart 1) en 40-64-jarigen (kaart 2) tussen 2017 en 2027. Gemeenten in het blauw kennen een daling in de nabije toekomst, gemeenten in het oranjerood een stijging.  


Kaart 1. Relatieve groei van het aantal 20-39-jarigen, per gemeente, vooruitzichten 2017-2027

Kaart demografieBron: 2017: waarnemingen, Statbel; 2027: vooruitzichten, Statistiek Vlaanderen


Kaart 2. Relatieve groei van het aantal 40-64-jarigen, per gemeente, vooruitzichten 2017-2027

Kaart demografieBron: 2017: waarnemingen, Statbel; 2027: vooruitzichten, Statistiek Vlaanderen


In de komende 10 jaar verwachten we in de meeste gemeenten (278) een daling van het aantal 40-64-jarigen, die kan gaan tot -17%. In 194 gemeenten daalt ook het aantal 20-39-jarigen (tot -12%).

Gemeenten in het oosten van Limburg, de Kempen (met uitzondering de streek rond Tessenderlo) en ten westen van de Vlaamse Ruit tot aan de kust, kleuren vaak blauw op zowel kaarten 1 als 2. Ze combineren dus een daling in beide leeftijdsgroepen.

In de Vlaamse Ruit, de streek rond Tessenderlo, de zuidelijke gemeenten van het Hageland en aan de kust voorzien we een stijging van het aantal 20-39-jarigen (tot +13%) (kaart 1).

Een stijging (tot maximaal +14%) van zowel de 20-39-jarigen als de 40-64-jarigen, vinden we terug in slechts enkele gemeenten, waaronder grote steden als Antwerpen, Gent, Mechelen, Roeselare en Oostende, maar ook Vilvoorde, Machelen en Halle. Zij kleuren oranje op zowel kaart 1 als kaart 2.

Download "De bevolking op actieve leeftijd zet zijn daling in" (Pdf - 461 kB)