De vergrijzing zet zich verder

Bejaard echtpaar aan de zeeDe veroudering van de bevolking in de Vlaamse steden en gemeenten zet zich in de komende 10 jaar verder, zij het niet overal in gelijke mate. In de Antwerpse en Limburgse Kempen en in het Maasland is de stijging van het aantal 65-plussers het sterkst. In Antwerpen, Gent, de rand van Brussel en Zuid-West-Vlaanderen is de stijging het zwakst. Het aandeel ouderen zal in 2027 het laagst zijn in de steden van de Vlaamse Ruit en de Brusselse Rand; de kust zal de hoogste aandelen ouderen tellen.

De vergrijzing zet zich verder

De meest recente vooruitzichten voorzien tussen 2017 en 2027 een stijging van het aantal 65-plussers van meer dan 22% - een sterkere groei dan in de voorbije 10 jaar (+18%). Hierdoor zal Vlaanderen in 2027 zo’n 288.000 65-plussers meer tellen dan in 2017 (figuur 1, linker grafiek). Dit impliceert een toenemende verouderingsgraad: het huidige aandeelvan20% 65-plussers in de bevolking zal oplopen tot 23% in 2027 (figuur 1, rechter grafiek).


Figuur 1. Aantal 65-plussers (links) en aandeel 65-plussers (rechts), Vlaams Gewest, waarnemingen 2000-2017 en vooruitzichten 2018-2035

Grafiek demografie

Bron: 2000-2017: waarnemingen, Statbel; 2017-2027: vooruitzichten, Statistiek Vlaanderen


De doorgezette veroudering is het gevolg van het gecombineerde effect van twee factoren. Ten eerste zal de grote groep van de babyboomers, de meesten nu nog 50-ers, zich in de komende jaren bij de 65-plussers voegen, met een versnelde groei van deze laatsten als gevolg. Ten tweede zorgt de steeds hogere levensverwachting ervoor dat ook de bevolking op zeer hoge leeftijd blijft toenemen.

Gemeentelijke verschillen

Alle gemeenten zullen tussen 2017 en 2027 een stijging kennen van het aantal 65-plussers, gaande van 9% tot meer dan 48%. De snelste toename situeert zich in gemeenten in de Antwerpse en Limburgse Kempen, en in het Maasland. De kleinste stijging verwachten we in Gent en Antwerpen, maar ook Leuven, Mechelen, de Brusselse Rand en Zuid-West-Vlaanderen vertonen een beperkte groei (kaart 1).


Kaart 1. Groei van het aantal 65-plussers, per gemeente, vooruitzichten 2017-2027. Relatieve verandering (kleur) en absolute verandering (bol)

Kaart demografie

Bron: 2017: waarnemingen, Statbel; 2027: vooruitzichten, Statistiek Vlaanderen


Kaart 2 illustreert de huidige (2017) verouderingsgraad - het aandeel 65-plussers – van de gemeenten. Deze varieert van 17% tot 44%. Voegen we de informatie op deze kaart samen met die op kaart 1, dan zien we dat de sterke verwachte groei van de 65-plussers in de Antwerpse en Limburgse Kempen en in het Maasland kan beschouwd worden als een soort “inhaalbeweging”: in vele van deze gemeenten lag het aandeel 65-plussers bij de start in 2017 immers relatief laag (minder dan 20%).


Kaart 2. Aandeel 65-plussers, per gemeente, waarneming 2017

 Kaart demografie

Bron: 2017: waarnemingen, Statbel; 2027: vooruitzichten, Statistiek Vlaanderen


Antwerpen, Gent, Leuven, Mechelen en de Brusselse Rand kenden in 2017 eveneens lage aandelen 65-plussers, maar combineren die met een lage groei in de daaropvolgende jaren. Merk op dat, ondanks de zeer lage relatieve groei in de steden, de stijging in absolute aantallen toch aanzienlijk is. Antwerpen en Gent bijvoorbeeld krijgen er respectievelijk 7.700 en 5.600 oudere personen bij (kaart 1, grijze bollen).

De kustgemeenten onderscheiden zich door een zeer hoge verouderingsgraad (+26%). Ook in de rest van West-Vlaanderen ligt het aandeel ouderen vaak hoog, terwijl de groei van het aantal 65-plussers beperkt blijft (vaak onder 20%).

Ook ten oosten van de Vlaamse Ruit vinden we een strook gemeenten die loopt tot Zuid-Limburg met een hoge verouderingsgraad (vaak hoger dan 24%). De groei van het aantal 65-plussers ligt hier echter ook hoog - vaak hoger dan 26%.


Kaart 3. Aandeel 65-plussers, per gemeente, vooruitzichten 2027

 Kaart demografie

Bron: 2017: waarnemingen, Statbel; 2027: vooruitzichten, Statistiek Vlaanderen


Kaart 3 geeft aan dat in 2027 de verouderingsgraad in alle Vlaamse gemeenten aanzienlijk hoger zal zijn dan in 2017, maar gemeentelijke verschillen blijven zichtbaar. De hoogste aandelen 65-plussers vinden we aan de kust, in Noord-West-Vlaanderen, de strook ten oosten van de Vlaamse Ruit tot in Zuid-Oost-Limburg en in Noord-Limburg (hoger dan 26%). Antwerpen, Gent, Leuven en Mechelen blijven de laagste aandelen vertonen (lager dan 20%) en ook in de meeste gemeenten van de Brusselse Rand blijven de aandelen beperkt tot minder dan 22%.

Download  "De vergrijzing zet zich verder" (Pdf - 716 kB)