Uitgaven

  • Uitgaven Vlaamse overheid gestegen tot 42 miljard euro

    De ESR-uitgaven van de Vlaamse overheid bedroegen in 2017 42,4 miljard euro. Ten opzichte van 2016 is dat een toename met 8%. De grote stijging van de uitgaven in 2015 (+36%) hing samen met de overheveling van federale bevoegdheden naar het Vlaamse niveau, als gevolg van de zesde staatshervorming. Er kwamen bevoegdheden bij op het vlak van arbeidsmarkt, gezinsbijslag, gezondheidszorg, justitie en verkeer. 

  • Gemeente-uitgaven gemiddeld op 1.800 euro per inwoner

    De gemeentebesturen domineren de uitgaven van de lokale overheden. De gemeente-uitgaven bedroegen 11,5 miljard euro in 2017 of 1.800 euro per inwoner. De uitgaven van de openbare centra voor maatschappelijk welzijn (OCMW) kwamen op 3,7 miljard euro of 600 euro per inwoner. De uitgaven van de overige types van lokale overheden (provinciebesturen, autonome gemeentebedrijven (AGB’s), OCMW-verenigingen, autonome provinciebedrijven (APB’s) en districten) zijn lager. Hun uitgaven gaan van 1,1 miljard euro (provincies) tot 40 miljoen euro (Antwerpse districten) in 2017.
    De jaarlijkse uitgavengroei is beperkt bij de meeste types van besturen. De gemeente-uitgaven groeiden van 2007 tot 2017 gemiddeld met 2% per jaar.

  • Lopende uitgaven goed voor 92% uitgaven Vlaamse overheid

    De lopende uitgaven maakten in 2017 het grootste deel uit van de Vlaamse uitgaven (92%). De resterende 8% zijn kapitaaluitgaven, dat wil zeggen investeringen in ruime zin. Zowel de lopende als de kapitaaluitgaven omvatten de uitgaven ten bate van de Vlaamse overheid zelf (personeelskosten, ICT-uitgaven en dergelijke) alsook de overdrachten aan andere overheden of aan andere sectoren zoals gezinnen en ondernemingen. De uitgaven voor de Vlaamse overheid zelf zijn veel minder omvangrijk dan deze overdrachten. Van de lopende uitgaven gaat 22% naar de Vlaamse overheid zelf, 33% naar andere overheden en 44% naar andere sectoren.

  • Exploitatie-uitgaven vormen grootste deel uitgaven lokale overheden

    De uitgaven van de lokale overheden vallen uiteen in 3 groepen: de exploitatie-uitgaven, de investeringsuitgaven en de financieringsuitgaven. De exploitatie-uitgaven en investeringsuitgaven, komen ruwweg overeen met de lopende en de kapitaaluitgaven van de Vlaamse overheid. De financieringsuitgaven (hoofdzakelijk voor de terugbetaling van leningen) worden niet meegerekend in de ESR-uitgaven van de Vlaamse overheid. 
    Ook bij de lokale overheden vormen de exploitatie-uitgaven de grootste groep. Hun aandeel in de totale uitgaven was in 2017 het grootst voor de APB’s (93%), de OCMW-verenigingen (91%, cijfers 2016) en de OCMW’s (84%). Ook de provincie- en gemeentebesturen (78% en 77%) hebben hoge aandelen. Alleen in de Antwerpse districten zijn de lopende uitgaven minder belangrijk (23%).
    Binnen de exploitatie-uitgaven wegen de bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen het sterkst door. Alleen bij de gemeentebesturen (43%) is hun aandeel kleiner dan 50% van de exploitatie-uitgaven. De districten vormen een geval apart, aangezien hun personeelsuitgaven grotendeels door de gemeente worden gedragen. Zoals de lopende uitgaven van de Vlaamse overheid omvatten de exploitatie-uitgaven ook overdrachten aan andere overheden en aan ondernemingen en gezinnen, dat zijn de toegestane werkingssubsidies.

  • Onderwijs grootste uitgavenpost Vlaamse overheid, algemeen bestuur bij gemeentebesturen

    Bij de Vlaamse overheid kwamen in 2017 de uitgaven voor onderwijs op de eerste plaats: zij nemen 29% van de totale ESR-uitgaven voor hun rekening. De domeinen sociale bescherming (23%), economische zaken (inclusief mobiliteit, 19%), algemeen overheidsbestuur (13%) en gezondheid (6%) vervolledigen de top 5.
    In de gemeentebesturen wegen de uitgaven voor algemeen overheidsbestuur het sterkst door: 31% in 2017. Daarna komen recreatie, cultuur en godsdienst (15%) en openbare orde en veiligheid (12%), voor sociale bescherming en onderwijs. In de OCMW’s domineren uitgaven voor sociale bescherming (43%) en gezondheid (34%), voor algemeen overheidsbestuur (21%).
    In de provincies is algemeen overheidsbestuur goed voor 32% van de uitgaven. Recreatie, cultuur en godsdienst en onderwijs nemen hier elk één vijfde van de uitgaven voor hun rekening.

  • Hoogste gemeente-uitgaven per inwoner in grotere steden, randgemeenten en kuststreek

    In 2017 varieerde het uitgavenniveau van de gemeentebesturen van 850 euro tot 3.630 euro per inwoner. In de grotere steden, hun randgemeenten en in de kuststreek zijn de uitgaven per inwoner hoger. In de meer landelijke gebieden is het uitgavenpeil lager.

Bronnen

Agentschap Binnenlands Bestuur: BBC-data op maat
Departement Financiën en Begroting: Vlaamse Begroting en Rekening

Definities

ESR-uitgaven: de uitgaven die geconsolideerd zijn over alle entiteiten die volgens de ESR-regels (Europees Stelsel van Rekeningen) binnen de perimeter van de Vlaamse overheid vallen. Consolidatie betekent dat binnen die perimeter de interne stromen (ontvangsten en uitgaven) niet worden meegeteld. ESR is de Europese standaard voor nationale en regionale rekeningen. 

Publicatiedatum

20 december 2018

Volgende update

november 2019

Meer cijfers

Contact

Vorige versies